Zabezpieczenie alimentów na dziecko – jak uzyskać alimenty na czas trwania sprawy?

Podstawą prawną wniosku o zabezpieczenie alimentów są przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące zabezpieczenia roszczeń, w szczególności art. 730 k.p.c. oraz art. 753 k.p.c.

W sprawach o alimenty ustawodawca przewidział szczególne ułatwienie. Do udzielenia zabezpieczenia wystarczy uprawdopodobnienie roszczenia alimentacyjnego.

To bardzo ważne, ponieważ w typowych sprawach cywilnych, aby uzyskać zabezpieczenie roszczenia, trzeba co do zasady wykazać także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W sprawach alimentacyjnych sytuacja wygląda inaczej – wystarczy uprawdopodobnienie roszczenia alimentacyjnego, ponieważ dziecko potrzebuje środków na utrzymanie od razu, a nie dopiero po zakończeniu wielomiesięcznego procesu sądowego.

Wysokość alimentów ustala się natomiast z uwzględnieniem art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z tym przepisem zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica zobowiązanego.

Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów?

Wniosek o zabezpieczenie alimentów można złożyć:.

 

• w pozwie o alimenty – to najczęstsze i najlepsze rozwiązanie, ponieważ sąd od początku wie, że rodzic domaga się alimentów również na czas trwania sprawy;
• w pozwie o podwyższenie alimentów, jeżeli dotychczasowa kwota alimentów nie wystarcza na aktualne potrzeby dziecka;
• w pozwie rozwodowym, jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci i konieczne jest uregulowanie kosztów ich utrzymania na czas trwania rozwodu.

Jeżeli sprawa już się toczy, wniosek o zabezpieczenie alimentów można złożyć jako osobne pismo procesowe.

Wyjątkowo, możliwe jest także złożenie wniosku o zabezpieczenie, jeszcze przed wszczęciem sprawy.

Dlaczego warto złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów?

Wniosek o zabezpieczenie alimentów składa się w jednym celu – aby dziecko miało zapewnione środki na utrzymanie już w czasie trwania postępowania.

Jeżeli drugi rodzic nie płaci alimentów dobrowolnie, płaci je nieregularnie albo przekazuje zbyt niskie kwoty, rodzic sprawujący codzienną opiekę nad dzieckiem może znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji. Sprawa sądowa trwa, koszty rosną, a dzięki zabezpieczeniu sąd może zobowiązać drugiego rodzica do płacenia konkretnej kwoty alimentów, najczęściej do 10. dnia każdego miesiąca, do rąk rodzica, z którym dziecko mieszka.

Przykład zabezpieczenia alimentów

Matka składa pozew o alimenty na dziecko w kwocie 1.800 zł miesięcznie. Sprawa może potrwać kilka miesięcy. Jeżeli matka nie złoży wniosku o zabezpieczenie, przez ten czas może nie otrzymywać żadnych pieniędzy albo otrzymywać kwoty nieregularne i niewystarczające na poktycie potrzeb dziecka.

Jeżeli jednak sąd udzieli zabezpieczenia, to zobowiązuje jednocześnie ojca dziecka do płacenia określonej kwoty alimentów już na czas trwania sprawy, na przykład 1.500 zł miesięcznie.

Ostatecznie w wyroku sąd może zasądzić alimenty w takiej samej wysokości, w wyższej wysokości albo w niższej wysokości. Zabezpieczenie ma jednak zapewnić dziecku środki na bieżące potrzeby w czasie trwającego procesu.

Co trzeba wykazać we wniosku o zabezpieczenie alimentów?

We wniosku o zabezpieczenie alimentów trzeba przede wszystkim uprawdopodobnić roszczenie alimentacyjne. Nie chodzi na tym etapie jeszcze o pełne udowodnienie wszystkich okoliczności, ale o pokazanie sądowi, że żądanie alimentów jest uzasadnione.

W praktyce należy wykazać, że dziecko jest małoletnie, drugi rodzic jest zobowiązany do alimentacji, a dziecko ma konkretne potrzeby, które wymagają finansowania.

Trzeba również pokazać, jakie są możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica zobowiązanego. Sąd bierze pod uwagę nie tylko to, ile rodzic zobowiązany aktualnie zarabia, ale również to, ile może zarabiać przy pełnym wykorzystaniu swoich kwalifikacji, doświadczenia, zdrowia i realnych możliwości na rynku pracy.

Znaczenie ma także to, który rodzic na co dzień zajmuje się dzieckiem, kto ponosi bieżące koszty jego utrzymania oraz czy drugi rodzic dobrowolnie przekazuje pieniądze.

Jakie koszty dziecka można uwzględnić we wniosku o zabezpieczenie alimentów?

We wniosku o zabezpieczenie alimentów warto konkretnie opisać miesięczne koszty utrzymania dziecka. Sąd musi zobaczyć, z czego wynika żądana kwota alimentów.

Do kosztów utrzymania dziecka można zaliczyć m.in. wydatki na:

• wyżywienie,
• odzież i obuwie,
• środki higieniczne,
• kosmetyki,
• leki i leczenie,
• wizyty prywatne u lekarzy,
• terapię, rehabilitację, konsultacje psychologiczne,
• przedszkole albo szkołę,
• podręczniki, zeszyty i przybory szkolne,
• korepetycje,
• zajęcia dodatkowe,
• sport, basen, taniec, języki obce,
• rozrywkę dostosowaną do wieku dziecka
• telefon i internet,
• transport,
• wakacje, ferie i wycieczki szkolne,
• udział dziecka w kosztach mieszkania (np. media, ogrzewanie, czynsz, energia i woda).

Bardzo częstym błędem jest pomijanie kosztów mieszkaniowych. Dziecko korzysta z mieszkania, prądu, wody, ogrzewania i internetu. Te wydatki również mają znaczenie. Nie oznacza to oczywiście, że całe koszty mieszkania należy przypisać dziecku – trzeba rozsądnie uwzględnić jego udział w tych wydatkach.

Czy trzeba mieć faktury i paragony?

Na etapie zabezpieczenia alimentów nie zawsze trzeba przedstawić pełne udowodnienie każdego kosztu. Przepisy wymagają uprawdopodobnienia roszczenia.

Nie oznacza to jednak, że można złożyć wniosek bez żadnych dokumentów. Im lepiej przygotowany wniosek, tym większa szansa na uzyskanie zabezpieczenia w realnej wysokości.

Do wniosku warto dołączyć między innymi:

• akt urodzenia dziecka,
• faktury i rachunki,
• potwierdzenia przelewów,
• umowy dotyczące zajęć dodatkowych,
• zaświadczenia ze szkoły lub przedszkola,
• dokumentację medyczną,
• zaświadczenia/zalecenia lekarzy, terapeutów lub psychologów,
• potwierdzenia opłat za mieszkanie i media,
• wiadomości pokazujące brak udziału drugiego rodzica w kosztach.

Warto pokazać dokładne zestawienie kosztów utrzymania dziecka. Najlepiej przygotować prostą tabelę kosztów (np. w formie tabeli). Sądowi łatwiej ocenić wniosek o zabezpieczenie, jeżeli widzi konkretne kategorie wydatków wraz z przypisaną konkretną kwotą, a także podsumowanie miesięcznej kwoty utrzymania dziecka.

Jak powinien wyglądać wniosek o zabezpieczenie alimentów?

Wniosek powinien być konkretny. Trzeba wskazać, jakiej kwoty żądamy, od kogo, na rzecz kogo, do którego dnia miesiąca alimenty mają być płatne i w jaki sposób mają być przekazywane.

Przykładowe sformułowanie:

„Wnoszę o udzielenie zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniego Adama Kowalskiego poprzez zobowiązanie pozwanego Piotra Kowalskiego do uiszczania na rzecz małoletniego kwoty po 1.800 zł miesięcznie, płatnej do 10. dnia każdego miesiąca z góry, do rąk matki małoletniego Anny Kowalskiej, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat.”

Po takim wniosku należy przedstawić uzasadnienie. W uzasadnieniu trzeba opisać sytuację dziecka, jego potrzeby, koszty utrzymania, sytuację rodziców oraz to, w jakim zakresie i czy drugi rodzic uczestniczy w utrzymaniu dziecka.

Czy sąd może przyznać inną kwotę niż wskazana we wniosku o zabezpieczenie?

Tak. Sąd nie musi przyznać dokładnie takiej kwoty, o jaką wnosi rodzic.

Sąd może uwzględnić wniosek w całości, uwzględnić go częściowo albo oddalić.

Przykład:

Rodzic wnosi o zabezpieczenie alimentów w kwocie 2.000 zł miesięcznie. Sąd może uznać, że na tym etapie sprawy uprawdopodobniona jest kwota 1.400 zł miesięcznie i właśnie taką kwotę przyznać w zabezpieczeniu.

Dlatego tak ważne jest, aby żądana kwota alimentów była dobrze policzona i uzasadniona. Zawyżenie kosztów bez wyjaśnienia może osłabić wniosek. Zaniżenie kosztów może natomiast spowodować, że dziecko przez kilka miesięcy będzie otrzymywało zbyt niską kwotę. Warto poświęcić czas na dokłądne obliczenie kosztów utrzymania dziecka.

Ile trwa rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie alimentów?

Wniosek o zabezpieczenie alimentów powinien zostać rozpoznany możliwie szybko. W praktyce czas oczekiwania zależy od obciążenia konkretnego sądu, kompletności wniosku i okoliczności sprawy.

W niektórych sprawach sąd wydaje postanowienie stosunkowo szybko. W innych trwa to dłużej. 

Dlatego warto zadbać już na etapie przygotowywania wniosku o to, aby był on kompletny od samego początku. Braki formalne, niejasne żądanie albo chaotyczne uzasadnienie mogą wydłużyć sprawę.

Czy zabezpieczenie alimentów jest od razu wykonalne?

Zabezpieczenie alimentów ma służyć temu, aby dziecko realnie otrzymywało środki na utrzymanie jeszcze przed zakończeniem procesu sądowego.

Jeżeli drugi rodzic nie płaci kwot wskazanych w postanowieniu o zabezpieczeniu, możliwe jest skierowanie sprawy do egzekucji komorniczej po uzyskaniu z sądu tytułu wykonawczego. Sąd ma obowiązek wysłać tytuł wykonawczy do rodzica wnioskującego o zabezpieczenie niezwłocznie po jego wydaniu, bez konieczności składania dodatkowego wniosku.

W praktyce oznacza to, że zabezpieczenie alimentów nie jest jedynie sugestią albo prośbą do drugiego rodzica. Jest to orzeczenie sądu, które może być egzekwowane.

Czy można złożyć zażalenie na zabezpieczenie alimentów?

Tak. Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia alimentów przysługuje zażalenie.

Zażalenie może złożyć zarówno rodzic, który uważa, że sąd przyznał zbyt niską kwotę, jak i rodzic zobowiązany, który uważa, że kwota jest zbyt wysoka.

Co ważne, samo wniesienie zażalenia nie oznacza automatycznie, że zabezpieczenie przestaje obowiązywać. Rodzic zobowiązany powinien liczyć się z tym, że musi płacić alimenty zgodnie z postanowieniem, nawet jeżeli je kwestionuje.

Czy można żądać zabezpieczenia alimentów za wcześniejszy okres?

Wniosek o zabezpieczenie alimentów warto złożyć jak najszybciej. Im wcześniej zostanie złożony, tym szybciej sąd może zabezpieczyć bieżące potrzeby dziecka.

Żądanie alimentów za wcześniejszy okres jest możliwe, ale wymaga szczególnego uzasadnienia. Trzeba wykazać niezaspokojone potrzeby dziecka albo zobowiązania zaciągnięte na pokrycie tych potrzeb.

Po otrzymaniu tytułu wykonawczego (czyli postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wraz z tzw. klauluzą wykonalności), można odrazu skierować wniosek egzekucyjny do komornika, jeśli drugi rodzic uchyla się od obowiązku płącenia alimentów w trakcie postępowania.

Najczęstsze błędy przy wniosku o zabezpieczenie alimentów

W sprawach o zabezpieczenie alimentów często powtarzają się te same błędy. Poniżej zebrałam te, które pojawiają się najczęściej.

Zbyt ogólne uzasadnienie

Nie wystarczy napisać, że utrzymanie dziecka jest np. drogie, podrożało, że jego  koszty utrzymania wzrosły. Takie uzasadnienie jest zbyt ogólne i nie wyjaśnia sądowi, dlaczego powinien udzielić zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego. Trzeba pokazać konkretne wydatki związane z utrzymaniem dziecka i wyjaśnić, z czego wynika żądana kwota.

Brak zestawienia kosztów dziecka

Bez tabeli albo dokładnego wyliczenia kosztów utrzymania dziecka, sądowi trudniej ocenić, czy żądana kwota jest zasadna (tj. czy np. nie jest zbyt wygórowana).

Pomijanie kosztów mieszkania i mediów

Dziecko nie żyje wyłącznie jedzeniem i ubraniami. Ma również swój udział w kosztach mieszkania, prądu, wody, ogrzewania i internetu. Dlatego tak ważne jest, aby pokazać sądowi jak najszerszy katalog wydatków, ale takich które dziecko faktycznie generuje. Pomocny może być kalkulator alimentacyjny, który w prosty sposób pomoże ustalić nie tylko katalog wydatków na dziecko, ale i wysokość poszczególnych kosztów.

Skupienie się wyłącznie na aktualnej pensji drugiego rodzica

Sąd bada nie tylko aktualne dochody drugiego rodzica, ale również jego możliwości zarobkowe i majątkowe. Jeżeli drugi rodzic zaniża dochody, pracuje bez umowy albo oficjalnie zarabia niewiele, ale jego styl życia wskazuje na wyższe możliwości, warto to opisać.

Brak dokumentów

Na etapie zabezpieczenia nie trzeba udowodnić wszystkiego w sposób ostateczny, ale trzeba przedstawić takie dowody, które przekonają sąd, że żądana kwota zabezpieczenia jest realna i uzasadniona.

Czy warto składać wniosek o zabezpieczenie alimentów?

Odpowiedź brzmi: ZDECYDOWANIE TAK.

Jeżeli drugi rodzic nie płaci dobrowolnie, płaci nieregularnie albo przekazuje kwoty, które nie wystarczają na utrzymanie dziecka, wniosek o zabezpieczenie alimentów może mieć kluczowe znaczenie.

Nie chodzi o to, aby „wygrać” z drugim rodzicem. Chodzi o to, aby dziecko miało zapewnione środki na codzienne potrzeby w czasie, gdy sprawa sądowa jest jeszcze w toku.

Dobrze przygotowany wniosek o zabezpieczenie alimentów powinien być konkretny, rzeczowy i oparty na realnych kosztach utrzymania dziecka.

Podsumowanie

Zabezpieczenie alimentów na dziecko pozwala uzyskać alimenty jeszcze przed zakończeniem sprawy. To szczególnie ważne wtedy, gdy jeden z rodziców samodzielnie ponosi większość kosztów utrzymania dziecka, a drugi rodzic nie uczestniczy w tych kosztach albo robi to w niewystarczającym zakresie.

Wniosek o zabezpieczenie najlepiej złożyć już w pozwie. Należy wskazać konkretną kwotę, termin płatności, sposób zapłaty oraz uzasadnić potrzeby dziecka oraz sytuację finansową i możliwości rodzica zobowiązanego.

W sprawach alimentacyjnych liczą się konkrety: koszty, dokumenty, zestawienie wydatków i jasne pokazanie, dlaczego dziecko potrzebuje określonej kwoty już na etapie składania pozwu, a nie dopiero po zakończeniu sprawy.

Potrzebujesz pomocy przy sprawie o alimenty?

Jeżeli przygotowujesz się do sprawy o alimenty albo do sprawy o rozwód i  chcesz złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów na dziecko, warto wcześniej dobrze policzyć koszty i uporządkować dokumenty.

Podczas konsultacji prawnej możemy omówić Twoją sytuację, wysokość możliwych alimentów, potrzebne dowody oraz strategię działania w sprawie alimentacyjnej. Z pewnością pomoże Ci też kalkulator alimentacyjny lub poradnik za 0zł „12 pytań i odpowiedzi w sprawie o alimenty„

UMÓW KONSULTACJĘ PRAWNĄ ONLINE

FAQ – najczęstsze pytania o zabezpieczenie alimentów

Czy zabezpieczenie alimentów to to samo co wyrok?

Nie. Zabezpieczenie alimentów to tymczasowe rozstrzygnięcie sądu na czas trwania sprawy. Ostateczna wysokość alimentów zostanie ustalona w wyroku.

Czy mogę złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów razem z pozwem?

Tak. To najczęstsze i zwykle najlepsze rozwiązanie. Dzięki temu sąd może od razu zająć się kwestią alimentów na czas trwania postępowania.

Czy sąd może przyznać niższą kwotę niż we wniosku?

Tak. Sąd może uwzględnić wniosek w całości, częściowo albo go oddalić. Dlatego warto dobrze uzasadnić żądaną kwotę zabezpieczenia alimentacyjnego i przedstawić konkretne koszty dziecka.

Czy trzeba mieć paragony na wszystkie wydatki?

Nie zawsze. Na etapie zabezpieczenia wystarczy uprawdopodobnienie roszczenia. Warto jednak dołączyć dokumenty, które pokazują realne koszty utrzymania dziecka.

Co zrobić, jeśli drugi rodzic nie płaci zabezpieczonych alimentów?

Jeżeli drugi rodzic nie wykonuje postanowienia o zabezpieczeniu, można skierować sprawę do egzekucji komorniczej po uzyskaniu z sądu tytułu wykonawczego.

Czy można złożyć zażalenie na zabezpieczenie alimentów?

Tak. Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia alimentów przysługuje zażalenie.